Poszkodowanemu należy się odszkodowanie za nieodpłatną opiekę sprawowaną przez osoby bliskie – do takich wniosków doszedł Sąd Najwyższy w najnowszej uchwale podjętej w składzie 7 sędziów Sądu Najwyższego w dniu 22 lipca 2020 r. sygn. akt III CZP 31/19 z dnia 22 lipca 2020 r.

Wspomniana uchwała została podjęta na wniosek Rzecznika Finansowego w związku z rozbieżnościami w orzecznictwie dotyczącymi wypłaty odszkodowania z tytułu nieodpłatnej opieki osoby bliskiej nad poszkodowanym.

Zgodnie z art.  444 § 1 kodeksu cywilnego w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty.

Do chwili obecnej nie ulegało wątpliwościom, że naprawienie szkody obejmuje koszty leczenia, zakupu leków i sprzętu medycznego, kosztów rehabilitacji oraz przejazdów do szpitala lub ośrodka rehabilitacyjnego. W orzecznictwie wskazywano ponadto, że naprawieniem szkody może być zatem objęty koszt zakupu samochodu lub przystosowania go do potrzeb osoby poszkodowanej czy koszt przyuczenia do nowego zawodu, jeśli poszkodowany wskutek doznanego uszczerbku nie może wykonywać dotychczasowej pracy. Pokryciu podlegają również koszty opieki sprawowanej nad poszkodowanym oraz koszty odwiedzin.

Wątpliwości orzecznicze budziła natomiast kwestia odszkodowania za nieodpłatną opiekę sprawowaną przez osoby bliskie poszkodowanemu. W omawianej Uchwale Sąd Najwyższy rozwiał wszelkie wątpliwości i potwierdził, że poszkodowanym należy się odszkodowanie za nieodpłatną opiekę sprawowaną przez osoby bliskie, nawet wtedy, jeżeli na skutek udzielania nieodpłatnej opieki nie utraciły zarobku.

Omawiana uchwała został już powołana w uzasadnieniu Wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 13 sierpnia 2020 r. sygn. akt I C 352/06. W przedmiotowym wyroku sąd dla ustalenia kosztów nieodpłatnej opieki sprawowanej przez osobę bliską od 2014 r. przyjął koszty wynagrodzenia minimalnego w kwocie brutto i zasądził z tego tytułu od pozwanego na rzecz poszkodowanego kwotę ponad 112 tys. zł.

Ze stanowiskiem Sądu Najwyższego przedstawionym w Uchwale należy się zdecydowanie zgodzić. Stanowi ono odzwierciedlenie dominujących poglądów orzecznictwa i doktryny. Nie ulega wątpliwościom, że opieka sprawowana nieodpłatnie przez osoby najbliższe wiąże się z ogromnym nakładem pracy, poświęceniem czasu oraz oddaniu się pomocy osobie poszkodowanej. Z tych powodów, nie sposób uznać, aby koniecznym było uzależnienie wypłaty odszkodowania od zrezygnowania z pracy zarobkowej przez osoby najbliższe.